نقد و بررسی آلبوم Ok Computer؛ هشدارهای Radiohead

0
17
کاور آلبوم Ok Computer

گروه Radiohead در تاریخ 21 می سال 1997 آلبوم Ok Computer را منتشر کرد. خواننده گروه تام یورک (Thom Yorke) اصرار دارد این آلبوم صرفا از سفر‌های مختلف و زیاد Radiohead تاثیر گرفته است. اما امروزه این اثر نماد وابستگی انسان به تکنولوژی است. بعضی چیز‌ها را فقط می‌توان با گذر زمان درک کرد. وقتی بعد از 24 سال دوباره این اثر را می‌شنوید نکات بیشتر و متفاوتی را درک می‌کنید. حقیقت این است که خود تام یورک در مصاحبه با مجله رولینگ استون (Rolling Stone) گفت:” این آلبوم لعنتی واقعا عجیب است.”

سری به دسته‌بندی نقد و بررسی موسیقی بزنید تا با مهم‌ترین آلبوم‌های تاریخ آشنا شوید.

آلبوم OKNOTOK

Radiohead در سال 2017 به مناسبت بیست ساله شدن آلبوم Ok Computer تصمیم گرفت نسخه متفاوتی از آن را منتشر کند. آن‌ها آلبوم OKNOTOK را منتشر کردند. این آلبوم تمام آهنگ‌های Ok Computer را داشت. هشت آهنگ دیگر هم در طرف دوم آلبوم اضافه کرده بودند. فکر کردید تمام شد؟ نه. آن‌ها سه آهنگ دیگر هم در آلبوم جا دادند. این سه آهنگ هرگز پخش نشده بودند. اسم این ترک‌ها Man Of War، I Promise و Lift است. این ترک‌ها واقعا عجیب هستند. انگار به Radiohead الهام شده بود که این متن‌ها را بنویسند. می‌بینید اینترنت و تکنولوژی چه تاثیر بزرگی در احساسات و روابط افراد گذاشته‌اند؟ Radiohead تمام این احساسات را تقریبا 20 سال پیش تعبیر کرده بود. مخصوصا در آهنگ I Promise و Lift. در مجموع این آلبوم 23 آهنگ دارد و به عنوان هدیه‌ای برای طرفداران در نظر گرفته شده بود.

کار‌های قبلی 

گروه قبل از عرضه کردن آلبوم Ok Computer دو آلبوم موفق دیگر داشت. آلبوم Pablo Honey در سال 1993 منتشر شد. آلبوم The Bends دو سال بعد یعنی در سال 1995 انتشار یافت. Radiohead شروع خوبی داشت ولی هیچ‌کس نمی‌دانست آن‌ها قرار است تعیین‌کننده سبک راک باشند. منظور چیست؟ وقتی می‌گوییم راک فقط چند گروه به ذهن می‌آیند. یکی از آن‌ها Radiohead است. این گروه توانست در طی چند دهه سلیقه عاشقان موسیقی را عوض کند و کار خود را به عنوان ملاک در ذهن‌ها جا دهد. معروف‌ترین اثر Radiohead آهنگ Creep است. این آهنگ موفق موزیک ویدیو هم دارد. این موزیک ویدیو مدتی از شبکه MTV پخش می‌شد. آهنگ شروع آرامی دارد و چند جوان لوس و بی‌معنی برای خودشان شعر می‌خوانند. بعد گیتاریست گروه جانی گرین‌وود (Jonny Greenwood) دستان استخوانی‌اش با بالا می‌برد و دو آکورد‌ را روی گیتار می‌کوبد. تام یورک می‌خواند:”من این‌جا چه غلطی می‌کنم؟” و کل فضای آهنگ روی سرتان خراب می‌شود. ناگهان در‌می‌یابید از آهنگ و موزیک‌ ویدیو عقب مانده‌اید. این آهنگ بارزترین نماد ناراحتی و سردرگمی است.Radiohead-1997

اگر به سبک گرانج علاقه دارید نقد و بررسی آلبوم Nevermind را به هیچ‌وجه از دست ندهید.

تولید Ok Computer و تور جهانی

تام یورک در زمان تولید آلبوم Ok Computer بیست‌وهفت سال داشت. بعد از منتشر شدن آلبوم تورهای بزرگی برگزار شد. تام یورک گفت:” من عملا روان‌گسیخته بودم.” او بعدا در مصاحبه با مجله رولینگ استون اضافه کرد:” من ترس از فضای بسته داشتم و هیچ حسی نسبت به واقعیت نداشتم.” یورک اصرار دارد ساخت آلبوم فقط به‌خاطر فشار‌های تور و سفر‌های زیاد بوده. اما شنوندگان نظر دیگری دارند. آن‌ها فکر می‌کنند متن‌های خوانده شده بیشتر به مصرف‌گرایی و وابستگی بیش‌از‌حد به تکنولوژی پرداخته‌اند. این وابستگی باعث بیگانه شدن آدم‌ها نسبت به یکدیگر می‌شود. همه می‌گویند Ok Computer درباره عصر ماشین‌ها است. با این حال یورک پای حرفش مانده و گفته:” من از سفر کردن دور دنیا در آن اتوبوس مسخره خسته شده‌ بودم.” خواننده و شنونده با هم اتفاق نظر ندارند ولی مهم نیست! آهنگ‌ها تاثیر‌گذار و زیبا درست شده‌اند.

تفاوت Radiohead

Radiohead از سنگر سبک گرانج برخاست. سبک گرانج وحشیانه و خشن بود. Radiohead سعی کرد با این جهل بی‌معنی مقابله کند. اگر گرانج برون‌گرا بود Radiohead‌ درون‌گرا بود. اگر گرانج تند‌وتیز بود Radiohead آرام بود. Radiohead ساختار موسیقیایی دهه هفتاد و هشتاد را شکست. آن‌ها از ساز‌های ناشناخته استفاده می‌کردند. آن‌ها بدون هیج‌گونه عذرخواهی یک ضد‌فرهنگ به تمام معنا بودند. این گروه جهت مخالفی را ارائه کرد و بر‌خلاف انتظار مورد توجه قرار گرفت. فکر می‌کنید این توجه فقط از سوی مردم و طرفدارن بود؟ خیر. آلبوم Ok Computer از زمان انتشارش با تشویق‌های فراوانی مواجه شد. گروه Spin نام بهترین دومین آلبوم سال 1997 را به آن داد. Spin گفت:” یک چرخه سر‌به‌فلک کشیده از مواجه شدن روح انسان با عصر دیجیتال. یا همچین چیزی!” مجله تایمز با تعجب گفت:” با این‌که اولین موزیک‌ ویدیو گروه شش دقیقه و نیم است و از عناصر مختلفی مانند فریاد زدن کودکان و شراب‌خواری آن‌ها استفاده شده. اما تاثیر زیادی روی MTV گذاشته است.”

Miles Davis و Radiohead

آلبوم Ok Computer تحت تاثیر آلبوم Bitches Brew ساخته شد. خالق این آلبوم مایلز دیویس (Miles Davis) است. مایلز دیویس ترومپت‌نواز آمریکایی بود. تهیه‌کننده دیویس، تئو ماسرو (Teo Macero) یاد گرفته بود از سبک کنسرت موزیک (Musique Concrete) استفاده کند. این سبک فرانسویی صدا‌ی ساز‌های مختلف را در دستگاه با هم تلفیق می‌کند. شما صدا‌ها را می‌شنوید و حتی می‌توانید آن‌ها را از هم تشخیص دهید ولی آن‌ها با هم شروع به کار می‌کنند. چون دیویس از این سبک پیروی کرده بود بخش بسیار زیادی از آلبوم Bitches Brew بدون حضور نوازندگان ساخته شد. مگر چنین چیزی ممکن است؟ بله. نوازندگان جداگانه نواخته بودند و بعد آهنگ‌ساز و تهیه‌کننده صدا‌ها را تلفیق کردند. آلبوم Ok Computer به‌صورت زنده ضبط شد. گروه کار خود را در Oxfordshire شروع و در کانادا تمام کرد. بعد از ضبط آهنگ‌ها، آن‌ها را در استیو تنظیم کردند. دقیقا مانند کاری که تیم دیویس انجام داده بود.Miles Davis-Radiohead

دیوید بویی! از بهترین‌های دهه هفتاد: ری‌ویو آلبوم Scary Monsters (And Super Creeps) را بخوانید.

تام یورک و عصر دیجیتال

نمی‌توان گفت همه در همان ابتدای کار صراحت و دقت Radiohead را درک کرده بودند. این عمل نیاز به زمان داشت. اگر دوباره به بررسی این ترک‌های عجیب و تحریک‌کننده بپردازید به یک حس آشناپنداری غریب می‌رسید. مانند کسی که حرفی مهمی به شما زده باشد ولی شما بیست سال بعد به اهمیت آن پی ببرید. ترک Paranoid Android دومین آهنگ آلبوم است. این آهنگ غریب‌ و تاریک‌ است ولی محبوبیت زیادی دارد. تام یورک مدام می‌گوید:” از یک ارتفاع بلند.” او دائم این جمله را تکرار می‌کند.‌ آن‌قدر که شنونده به آن عادت کند. یک صدای دوم هم پشت سر او می‌گوید:” فریاد و گرد‌ و‌ خاک، جوانانی که از اینترنت درآمد‌زایی می‌کنند. وحشت، استفراغ. وحشت، استفراغ.” چقدر ناراحت‌کننده! حالا خودتان را فرض کنید. تا‌به‌حال برایتان پیش آمده در اجتماع باشید و احساس تنهایی کنید؟ وقتی سرتان را فقط برای چند دقیقه از گوشی بیرون بیاورید متوجه می‌شوید هزاران نفر در کنار شما ایستاده‌اند. همگی انگشتشان را روی صفحه گوشی می‌کوبند. همگی در چیزی که واقعی نیست غرق شده‌اند. اگر چنین حسی را داشتید حتما می‌فهمید تام یورک چه‌ می‌گوید. گروه‌های زیادی نگرانی خود را نسبت به عصر دیجیتال ابراز کردند. اما هیچ‌کدام نتوانسته‌اند مانند تام یورک افتادن انسان در سیاه‌چال پوچی را توضیح دهند. ترس از پیشرفت همیشه وجود داشته است. بگذارید از یک مثال شروع کنیم. در دوران جنگ ناپلئون با انگلیس قشر کارگر ناراضی بود. چرا؟ چون ماشین‌های نساجی جای آن‌ها را گرفته بودند. آن‌ها می‌گفتند زندگی‌ و کارشان به‌خاطر ماشین‌ها از بین رفته است. این قشر از پیشرفت بیزار بودند و سعی داشتند جلوی پیشرویی دستاورد‌ها را بگیرند. به این قشر Luddites گفته می‌شود. بحث‌های زیادی سر معنی این اسم بود. در نهایت مجله تایمز این جنگ‌وجدل را تمام کرد. در این مجله نوشته شد: “این کلمه دو معنی دارد. 1) توجه سرمایه و پایتخت بر ماشین‌ها. 2) قدرت یک ماشین برای از بین بردن شغل یک نفر. ماشینی که ارزش از بین بردن روح آدمی را دارد.” کل آلبوم Ok Computer در این معانی خلاصه می‌شود.

نتیجه‌گیری Radiohead

این آلبوم دست‌کم باید نمره 8 از 10 را دریافت کند. تمام گفته‌های یورک درست بوده‌اند. شرایط می‌توانست خیلی بدتر از این باشد. انتقادات دیگر روی آلبوم و جایگاه آن تاثیر نمی‌گذارند. Ok Cpmputer توانسته جایگاه خود نگه دارد. این آلبوم 24 سال پیش انتشار یافت و هنوز هم جزو عجیب‌ترین آلبوم‌هاست؛ عجیب ولی جذاب. گروه Radiohead همیشه ترانه‌سرایی و آهنگ‌سازی خوبی داشته‌. آن‌ها اکنون آهنگ‌هایی با مضمون اختلاف بین جسم و روح یا دور زدن بدن برای رسیدن به روح می‌سازند. Radiohead توانست سرمایه کمپانی اسپانسر را با خواندن راجع‌به آزادی برگرداند. تضاد جالبی‌ست نه؟ به هرحال! آن‌ها Radiohead هستند. گروهی بی‌نقص که تمام جوانب روح آدمی را در نظر می‌گیرد.

 

منبع: Pitchfork

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

لطفاً دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید
captcha