تریلر و بررسی فیلم The Mauritanian؛ درامی در گوانتانامو

0
16
The-Mauritanian-Poster

فیلم‌هایی که یادآور نقض حقوق مدنی افراد در بازداشتگاه غیررسمی جزیره گوانتانامو هستند، قاعدتاً باید فیلم‌های خوبی باشند. ولی این فیلم تا حدودی افراد زیادی را ناامید کرده. این بازداشتگاه یادآور حمله 11 سپتامبر هم است. حمله‌ای که هدف آن کاشتن ترس و اضطراب در دل آمریکا بود. گوانتانامو با داشتن 40 زندانی هنوز هم فعال‌ست.

این فیلم بر اساس داستانی واقعی ساخته‌ شده.  شخصیت اصلی آن محمد اولد صلاحی‌ست. او زاده موریتانی در شمال غربی آفریقا است. محمد اولد صلاح در دهه 90، عضو گروه ضد کمونیستی مجاهدین در افغانستان بوده. بعد از حمله 11 سپتامبر او را در آمریکا دستگیر کردند.

ساختن این فیلمی در این مورد ضروری بود. Kevin Macdonald کارگردانی آن را بر عهده گرفت. این فیلم درامی به سبک قدیمی است. بازیگران مطرحی مثل Tahar Rahim، Jodie Foster و Benedict Cumberbatch در این فیلم بازی می‌کنند.

داستان فیلم

محمد اولد صلاحی مجبور شد 14 سال در بازداشتگاه جزیره گوانتانامو در حبس زندگی کند. درصورتی‌که هیچ جرمی مرتکب نشده بود.

بعد از حمله تروریستی 11 سپتامبر او به همکاری کردن با القاعده متهم شد. گفته شد او یکی از مهره‌های کلیدی در این حمله بوده. اما هیچ مدرک معتبری در دست نبود که اثبات کند او مستقیماً در این واقعه دخیل بوده است. دادگاه بین‌المللی لاهه او را یک قربانی در نظر گرفت. زیرا یکی از هواپیمارباها فقط یک شب در خانه او خوابید بود و او مستقیماً در این واقعه نقش نداشت.

داستان The Mauritanian در نوامبر سال 2001 با دستگیری صلاحی شروع می‌شود. خیلی سریع روایت فیلم به سال 2005 می‌رسد. جایی که Nancy Hollander دولت را مجبور می‌کند که صلاحی را تفهیم اتهام کند. او چند سال بدون وارد شدن اتهام و برگزاری دادگاه در زندان بوده. نانسی هولندر وکیل صلاحی است. او می‌خواهد با این کار ثابت کند که دولت صلاحی را بی‌دلیل زندانی کرده.

 

می‌توانید تریلر رسمی موریتانیایی را در این‌جا هم ببینید.

زندان گوانتامو – صلاحی و هولندر

زندان جزیره گوانتانامو در اصل جای بی‌قانونی بود. جایی که افراد بدون هیچ اتهامی در آن زندانی و با شکنجه مجبور به اعتراف می‌شدند. اعتراف به جرائمی که هرگز مرتکب نشده بودند. دادگاه‌های فدرال بارها مردم بی‌گناه را با بی‌عدالتی روانه آنجا کردند. پرونده صلاحی هم همین‌طور ایجاد شد. برحسب‌تصادف بن‌لادن با تلفن همراه صلاحی تماس می‌گیرد و صلاحی متهم می‌شود. اتهام او بکار گرفته شدن توسط القاعده و ترغیب مردم به پرواز بر روی برج‌های تجاری نیویورک بود.

دولت بدون در دست داشتن مدرک و اتهام خاصی، او را برای سال‌ها زندانی کرد. همان‌طور که گفته شد Hollander پیگیر پرونده او شد. با استفاده از قانون habeas corpus گفت اگر دادگاه دلیلی برای حبس او ندارد و اتهامی به او وارد نیست، او باید آزاد شود. هابئاس کورپوس یا قرار احضار زندانی قانونی‌ست که در سال 1679 در انگلیس تصویب شد تا از بازداشت و حبس غیرقانونی و خودسرانه افراد جلوگیری کند. در ادامه نانسی با کمک گرفتن از همکارش تری حقایق تلخی را درباره زندان گوانتانامو کشف کرد.

The-Mauritanian-jodi-fosterاگر به داستان‌های واقعی علاقه‌ دارید نقد و بررسی فیلم به کجا می‌روی آیدا را از دست ندهید.

کلنل آمریکایی

در طرف دیگر داستان وکیل نظامی ارتش آمریکا کلنل استوارت کوچ (Stuart couch) قرار دارد. کوچ طرف دولت را می‌گیرد. او مشتاق است صلاحی جزای مرگ دوستی که در 11 سپتامبر از دست داده را بدهد. اما متوجه می‌شود فقط از طریق شکنجه و بی‌توجهی به قانون می‌تواند به این نتیجه برسد. او همچنین می‌فهمد که در کشور خودش چه جرم و جنایت‌های مهیبی در حال رخ دادن است. آخر فیلم، صلاحی در دادگاه حاضر می‌شود و درحالی‌که آهنگ در پس‌زمینه پخش می‌شود؛ این فیلم به ستایش عدالت آمریکا و فیلم Ally McBeal می‌پردازد.

دولت درنهایت صلاحی را به علت داشتن اطلاعات بی‌ارزش و مجبور شدن به اعتراف در اثر شکنجه، در سال 2016 آزاد کرد. او قرار بود سال 2010 آزاد شود. ولی دولت اوباما این اجازه را نداد. او 6 سال دیگر در زندان ماند، این نکته در فیلم هم نشان داده شد. درنهایت به نظر نمی‌رسید که صلاحی از دولت آمریکا یا نویسندگان این فیلم، ناراحت باشد. او هیچ اقدامی درباره آن‌ها نکرد ولی هرگز صراحتاً آن‌ها را نبخشید.

خاطرات گوانتانامو

صلاحی شکنجه‌ها و خاطرات دوران زندانی بودن خود  را نوشت و در کتابی به اسم “خاطرات گوانتانامو” منتشر کرد. این کتاب درحالی‌که او هنوز در زندان بود در سال 2015 منتشر شد. درواقع صلاحی به‌طور منظم هرچه می‌نشت را به وکیلش می‌داد. او هم آن‌ها را در کنار هم قرار می‌داد. به این شکا دست‌نوشته‌هایش به یک کتاب کامل تبدیل شدند. کتاب او منتشر شد و جزو پرفروش‌ترین‌ها در جهان قرار گرفت.

نقاط ضعف

همه‌ی آدم‌های خوب!

در فیلم The Mouritanian همه شخصیت‌ها خوب هستند. صلاحی که حتماً آدم خوبی است. وکلاش هولندر و دانکن هم آدم‌های خوبی هستند که مقامات به آن‌ها اجازه دادند پرونده‌های قضایی را بدون هیچ مشکلی شخم بزنند. برخلاف انتظار کوچ هم فرد خوبی است. او با وجدان خودش درگیر است و نسبت به وطن‌پرستی خودش تردید دارد. چرا با وجود این آدم‌های خوب که همگی دنبال ریشه‌یابی کردن مشکلات زندانیان هستند؛ صلاحی برای مدت طولانی در زندان ماند؟ چون این فیلم هیچ شخصیت بدی ندارد! تمام ویژگی‌های مقامات احمق دولتی به‌طور چشمگیری در شخصیت کوچ خلاصه‌شده‌اند.

benedict-cumberbatch-in-the-mauritanian

داستان زوال عقل؛ نقد و بررسی فیلم پدر با بازی آنتونی هاپکینز را بخوانید.

پرش‌های زمانی نا‌به‌جا

فیلم‌نامه‌نویس‌ها (M.B. Traven، Bory Haines، Sohrab Noshirvani) تلاش کردند با استفاده از پرش بین سال‌های 2001 و 2005، فیلم را جذاب‌تر کنند. درنهایت کارگردان (Macdonald) با استفاده از مهارت خودش، این جذابیت را چند برابر کرد. اولین سکانس که بازجویی صلاحی را نشان می‌دهد این حس را در بیننده تقویت می‌کند که صلاحی گرفتار و محبوس شده. ولی مک‌دونالد طی یک وقفه زمانی ما را به عقب برمی‌گرداند. در واقع هیچ لزومی به ایجاد وقفه در این سکانس نبود.

به خاطر وقفه‌های زمانی مختلف، شخصیت‌ها در جهت‌های مختلفی حرکت می‌کنند. نقطه اوج این وقفه‌های زمانی، سکانسی است که صلاحی در آن شکنجه می‌شود. شکنجه‌های وحشتناکی که گویا هرگز متوقف نمی‌شوند. اتفاق‌هایی که در حین شکنجه برای صلاحی رخ‌داده اصلاً ملایم نیستند. اما به‌خاطر وقفه‌های زمانی نابجا بیننده حس می‌کند بجای واقعیت، دارد نمایشی غیرواقعی را می‌بیند. مک‌دونالد بیشتر به فکر به تصویر کشیدن شکنجه‌ها و بی‌عدالتی است. به‌قدری در آن پیشرویی می‌کند که شخصیت صلاحی میان بقیه زندانی‌ها محو می‌شود.

شخصیت‌پردازی

Hollander یک شخصیت فرعی است ولی به‌قدری نقش او را پررنگ کرده‌اند که نقش بازیگران اصلی یعنی Tahar Rarim در نقش صلاحی و Benedict Camberbatch در نقش کلنل کوچ در فیلم گم می‌شوند. آن‌ها باید نکات ظریف و دقیق را به بیننده منتقل کنند و به‌جای انجام این کار، درگیر فیلم‌نامه‌ای کسل‌کننده و جریانات تولید فیلم شده‌اند. این قضیه گریبان Jodie Foster بازیگر نقش نانسی را هم گرفت و او مجبور شده چندین بار فیلم‌نامه و دیالوگ‌ها را بخواند. بدتر از هر چیزی، زمانی که شخصیت اصلی در زندان است، فیلم به نمایش ناجی‌های سفیدپوست می‌پردازد و نقش صلاحی کمرنگ می‌شود.

نگاه آخر

در صجنه آخر The Mauritatian، بیننده عکس واقعی صلاحی را مشاهده می‌کند و معلوم می‌شود که فیلم داستان واقعی او را روایت نکرده. هر بیننده صلاحیت دارد فیلمی را که می‌بیند را نقد کند. نقد کردن فیلمی که داستان درستی برای ارائه ندارد، کاملاً منصفانه است. Tahar Rahim (در نقش صلاحی) تلاش می‌کند که بیننده با صلاحی همدردی کند ولی وقتی صلاحی واقعی را می‌بینیم که در حال خندیدن و آواز خواندن با آهنگ Bob Dylan است، می‌فهمیم که این فیلم به‌جای ارائه دادن تلخ‌ترین اتفاق تروریستی جهان به فکر نشان دادن انسانیت و گرفتن ارتباط با بیننده است. به نظر می‌آید فیلم به این‌که روی درست داستان را به تصویر کشیده افتخار می‌کند. این در صورتی‌ست که هیچ توجهی به سؤالات بینندگان نمی‌کند.

mauritanian-mohamedou-old-slahi

از فیلم‌های مطرح 2020: نقد و بررسی فیلم Nomadland

اگر دیگر فیلم‌های مطرح 2020 را دیده‌اید و به داستان‌های قضایی و واقعی هم علاقه دارید، دیدن موریتانیایی انتخاب بدی نیست. باوجود داستان کنجکاوی برانگیز و بازیگران مطرحی که دارد دیدنش خالی از لطف نیست. اما فیلم‌های مهم‌تری هم در 2020 ساخته شده که می‌توانید اول سراغ  ان‌ها بروید. برای خواندن در مورد این فیلم‌ها به دسته بندی فیلم بروید.

 

منبع: theguardianrogerebert

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

لطفاً دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید
captcha