مروری بر فیلم Spotlight؛ پیروزی روزنامه‌ها بر کلیسا

0
4
پوستر فیلم اسپات‌لایت

در 6 ژانویه 2002، مشترکان روزنامه محلی بوستون گلوب در صفحه‌ی نخست این روزنامه با این تیتر مواجه شدند: “کلیسا برای سال‌ها به کشیش‌ها اجازه سواستفاده جنسی داده.” گزارش نوشته‌‌ مایکل رزندس (Michael Rezendes)، خبرنگار تیم تحقیقاتی Spotlight است. این نوشته از نظر تعداد کلمات و تأثیرگذاری قابل‌توجه و گسترده بود. اما این پایان کار نبود. در آن روز دو گزارش دیگر با همان موضوع از Spotlight پخش شد. بوستون فینیکس (Boston Phoenix)، هفته‌نامه دیگری بود که قبلا سوءاستفاده‌های جنسی توسط کلیسا را پوشش داده بود. اما گستردگی پوشش خبری بوستون گلوب را نداشت. همهمه و هیاهو از گزارش‌‌های Spotlight در دسامبر 2002 این اخبار را تقویت کرد.

در دسته‌بندی نقد و بررسی فیلم، می‌توانید درباره دیگر فیلم‌های برنده اسکار بخوانید.

کاردینال برنارد لاو (Cardinal Bernard Law)، اسقف اعظم بوستون، با شرم‌ساری استعفا داد و در بیانیه‌ای اظهار داشت: “از همه کسانی که از کم‌کاری‌ها و اشتباهات من رنج برده‌اند، عذرخواهی و طلب بخشش می‌کنم.” پاپ ژان پل دوم به وی مکانی در رم داد. جایی که برنارد لاو تا به امروز در آن‌جا مانده‌است.

تیم Spotlight در سال 2003 برای گزارش خود برنده جایزه پولیتزر شد. حالا دیگر اخبار این وقایع برای همه آشناست. اما اولین گزارش‌های Spotlight برای کاتولیک‌های بوستون به‌شکل دردناکی ملموس و قابل درک بود. با این‌که فقط چندماه از وقایع 11 سپتامبر گذشته بود، این اتفاق آن‌قدر مهم بود که سرتیتر خبرها شد و همه مردم درباره آن صحبت می‌کردند.

از پولیتزر تا اسکار

فیلم عالی Spotlight ساخته‌ تام‌ مک‌کارتی (Tom McCarthy) داستان همان گزارش است که توسط مک‌کارتی و جاش سینگر (Josh Singer) نوشته شده‌ است. Spotlight یک فیلم روزنامه‌ای عالی به سبک قدیمی و سنتی است. Spotlight با فیلم‌هایی مثل همه مردان رئیس جمهور (All the president’s men) و زودیاک (Zodiac) مقایسه می‌شود. این دو فیلم اهداف مشابه‌ای دارند و گه‌گاه قسمت‌های گزارشی خسته‌کننده را هم به نمایش می‌گذارد.

در یکی از لحظات پایانی Spotlight، تصویری از مطبوعات در حال چاپ نسخه‌های حاوی گزارش سوءاستفاده کلیسا به تصویر کشیده می‌شود. چنین سکانسی در فیلم‌های روزنامه‌ای بسیار سنتی‌ست و همیشه تکرار می‌شود تا جایی که به لبه‌ پرتگاه کلیشه شدن می‌رسد. اما در Spotlight قضیه کمی متفاوت است. این تصویر به صحنه‌ای به‌شدت احساسی تبدیل می‌شود. مطالبی که در آن نسخه‌ به چاپ می‌رسد و آن شرارت‌ها را برملا می‌سازد، اگرچه روح ملیون‌ها انسان را خدشه دار می‌کند، اما حقیقتی‌ست که باید آشکار شود.

اسپات‌لایت 2015

این بار آلودگی محیط‌زیست پای یک عکاس و روزنامه‌نگار را وسط می‌کشد: بررسی فیلم Minamata

هیئت تحریریه Spotlight

سردبیر تیم Spotlight  والتر رابی رابینسون (Walter Robby Robinson) است و نقش او را مایکل کیتون (Michael keaton) ایفا می‌کند. نقش معاون او یعنی جان اسلاتری (John Slattery) هم توسط بن بردلی جونیور (Ben Bradlee Jr) ایفا می‌شود. تیم آن‌ها سه گزارشگر هم دارد که مارک روفالو (Mark Ruffalo)، ریچل مک‌آدامز (Rachel McAdams) و برایان د آرسی جیمز (Brian d` Arcy James) نقششان را بازی می‌کنند. همه آن‌ها گزارشگران محلی هستند و همه ارتباطی با کلیسای کاتولیک دارند.

هنگامی که سردبیر جدیدی به نام مارتی بارون (Marty Baron) وارد هیئت مدیره می‌شود، او را به چشم یک فرد غریبه می‌بینند. چون او اهل بوستون نیست. در ملاقات اولیه با رابی، بارون موضوع مقاله‌ای که اخیراً در نشریه Globe چاپ شده است را پیش می‌کشد. این مقاله به احتمال دست داشتن اسقف‌ها در پشت‌پرده این سوءاستفاده‌های جنسی نوشته است. بارون می‌گوید که این گزارش می‌تواند برای تیم Spotlight عالی باشد. رابی مردد می‌شود، اما بارون با آرامش پافشاری می‌کند: “این گزارش مهمی برای یک روزنامه محلی است.” این یک ستون عالی است و توسط شرایبر خیلی دست کم گرفته‌ شده تا جایی که شاید آن‌طور که باید تاثیرگذار نباشد. این تقریبا کل عملکرد وی است. درست قبل از چاپ گزارش سوءاستفاده‌های جنسی کلیسا، همه آن‌ها در دفتر مارتی با هم ملاقات می‌کنند. او یک نسخه چاپی از گزارش را مرور می‌کند، کلمات را خط می‌زند، زیر لب چیز‌هایی زمزمه می‌کند. او واقعا یک روزنامه‌نگار قابل است.

از یک زیرزمین آشفته تا زندگی روزمره

تیم Spotlight که دفتر کارشان در یک زیرزمین آشفته قرار دارد. آن‌ها افرادی هستند که بیش‌تر وقتشان به جای آن‌که با خانواده خود سپری کنند، با اعضای تیم کاری‌شان می‌گذرد. فیلم جزئیات شخصی در مورد زندگی آن‌ها را خیلی کم نشان می‌دهد. مثلا می‌بینیم ساشا هر یکشنبه با مادربزرگش به کلیسا می رود و مراسم مذهبی‌ای که برای او عذاب‌آور است را ادا می‌کنند. زندگی مشترک رزندس در حال نابودی‌ست. متی چند بچه دارد و یک آهنربای بزرگ روی یخچال او با پرچم آمریکا‌ست و یادداشتی را نگه داشته که متن “11 سپتامبر را به‌ یاد بیاورید “روی آن به چشم می‌خورد. ما می دانیم این افراد چه کسانی و در چه شرایطی هستند.

آیا کاردینال از همه‌چیز خبر داشته؟

در ابتدا تیم بر روی یک کشیش سابق با نام جان گوگن (John J. Geoghan) که ادعا می شود سال‌ها پیش بسیاری از کودکان را مورد آزار و اذیت جنسی قرار داده‌ متمرکز می‌شود. اما بارون آن‌ها را ترغیب می‌کند به یاد داشته باشند که داستان فراتر از فقط یک سیب گندیده در سبد است. او می خواهد دنبال کل سیستم برود. بدیهی‌ست که فساد سیستمی است، اما مسئله اصلی این است: آیا کاردینال لاو آگاه بوده؟ این بازی بزرگی‌ست که Spotlight دنبال می‌کند.  اما دیدار با کاردینال لاو در هفته اول کاری بارون همه چیز را روشن می‌سازد. بارون از تصور لاو مبنی بر این‌که بوستون گلوب با کلیسای کاتولیک همکاری می‌کند، مبهوت و متعجب می‌شود.

ریچل مک‌آدامز-اسپات‌لایت

اگر درباره مسائل مربوط آزار جنسی و تاثیر روانی آن کنجکاوید، ری‌ویو فیلم سینمایی Promising Young Woman را هم بخوانید.

ساشا و مایکل از قربانیان بزرگسال که مایل به حضور در این زمینه هستند، سوال می‌کنند. آن‌ها چنان ضربه خورده اند که نمی‌دانند چگونه آن‌چه که از آن‌ها گرفته شده را توصیف کنند. چند وکیل در نقطه مقابل طیف برخورد حقوقی با کلیسای کاتولیک قرار گرفته‌اند.

انگار واقعا در بوستون قدم می‌زنید!

مک‌کارتی و همه‌ی تیمش، از طراحان تولید گرفته تا مسئولین پیدا‌کردن لوکیشن و تعداد زیادی بازیگردان، بوستون را تمام و کمال درک کرده‌اند و کارشان را به بهترین شکل انجام می‌دهند. محله‌های مختلف مثل Back Bay ،Southie به‌عنوان نمونه کوچکی برای کل جهان فیلم استفاده می‌شوند. اختلافات طبقاتی واضحی وجود دارد و کشیش‌های درنده غالباً در محله‌های کم درآمد کار می‌کنند و پسرانی که به حضور پدر احتیاج دارند را هدف قرار می‌دهند. اتمسفر و فضای فیلم کاملا در شبیه‌سازی بوستون موفق است؛ نوشیدن آبجو در ایوان پشتی وسط چلّه‌ زمستان یا بحث درباره کار در حین خوردن هات‌داگ در فنوی. بوستون، با خیابان‌های گیج کننده‌اش که دوران استعمار را یادآوری می‌کنند و تاجک‌های مخروطی شکل کلیسا که به سمت آسمان اوج گرفته‌اند و تقریباً در هر گوشه‌ای از شهر قابل رویت‌اند، جوهره فیلم را شکل می‌دهد. فیلم Spotlight کاملا حس محلی بودن آن جغرافیا را به مخاطب القا می‌کند.

 

ایمان کاتولیک‌های سراسر جهان تحت تاثیر سوءاستفاده‌های کلیسا

Spotlight همچنین یک واقعیت عمیق‌تر را نشان می‌دهد. سطح آسیب روانی ناشی از سوءاستفاده فقط برای قربانیان نیست. بلکه همه‌جا دامن‌گیر کاتولیک‌های وحشت‌زده هم می‌شود. برای Spotlight ایمان مسئله‌ای جدی‌ست. یک کشیش سابق که روانپزشک شده‌ منبع مهمی‌ست. زمانی که از او پرسیده شد كاتولیک‌ها چگونه رسوایی سوءاستفاده را با ایمان خود سازگار می‌كنند. او پاسخ می دهد: “ایمان من به ابدیت است. من سعی می‌کنم این دو را از هم جدا کنم.”

بازی مارک رافالو

مارک روفالو عملکرد خود را در طول فیلم در کلاس جهانی به چشمان مخاطب هدیه می‌کند. او از یک مأمور تحقیق یک‌دنده و بیمار به یک دیوانه‌ی پریشان مبدل می‌شود که به دادگاه‌ها می‌تازد. در یکی از لحظات اولیه فیلم او به ساشا اعتراف می‌کند با این‌که سال‌ها پیش از رفتن به کلیسا منصرف شد همیشه تصور می‌کرد که روزی دوباره به آن‌جا برمی‌گردد. مارک می‌گوید: “همیشه اونو پشت دست خودم داشتم” و نگاه مضطربش را از روی ساشا می‌گذراند. Spotlight با مورد بحث قرار دادن مسئله از بین رفتن ایمان فطری زمان می‌خرد و فرصت می‌دهد که این مسئله نقش خود را در داستان بازی کند.

فیلم اسپات لایت

نگاه کلی

Spotlight فیلمی‌ پر از سکانس‌های تاثیر‌گذار و گیرا است. یک از تاثیرگذارترین آن‌ها، گروهی از خبرنگاران را نشان می‌دهد که دور کلیسا جمع شده‌اند و در سکوت یادداشت‌برداری می‌کنند. این تصویر کمی یادآور ردیف افراد کنترل‌کننده مأموریت در آپولو 13 است. Spotlight با همه درد و اضطرارش، کاملاً یک جشن برای روزنامه‌نگاران است. زیرا آن‌ها کاری که در آن بهترین‌اند را به بهترین شکل انجام می‌دهند.

این فیلم نه‌تنها از لحاظ داستانی و به‌عنوان یک فیلم جذاب است. بلکه داستانش شما را در جریان اتفاقات مهم بسیاری قرار می‌دهد. پس اگر فیلم‌های برگرفته از واقعیت برایتان جالب است یا به دنیای روزنامه‌نگارها علاقه دارید، در برنامه خود جایی برای این فیلم‌ هم بگذارید.

 

منبع: Roger Ebert

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

لطفاً دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید
captcha