مروری بر فیلم Persian Lessons؛ آمیزه‌ای از هیجان و اضطراب + تریلر

0
14
پوستر فیلم درس‌های پارسی

 فیلم درس‌های پارسی روایت‌گر سال‌­های اسارت مردی یهودی و اهل بلژیکی‌ است. در بحبوحه جنگ جهانی او اسیر آلمان‌ها می‌شود. اسیر یهودی به خوبی می‌داند که اگر سربازان نازی از یهودی بودن او مطلع شوند به‌طور قطع او را خواهند کشت. او تصمیم می‌گیرد خود را یک ایرانی با اسم رضا معرفی کند تا بتواند زنده بماند. فیلم‌­نامه این اثر روایتی واقعی از داستانی کوتاه به نویسندگی وولفگانگ کوهلس (Wolfgang Kohlhaase) است و کارگــردانی آن­‌ را ودیم پرلمن (Vadim Perelman) اوکــراینی برعهده داشته. او فیلم خانه­‌ای از شن و مه (House of Sand and Fog) را در کارنــامه دارد. این اثر به طرز باریک‌بینانه‌ای موضوع هلوکاست را از زوایای مختلف بررسی می‌کند. این مرد یهودی که حالا اسمش رضاست باید زبان فارسی را به فرمانده بیاموزد. زبانی که بلد نیست!

یک ایرانی اسیر نازی‌ها

ماجرای فیلم درس‌های پارسی از فرار یک گروه یهودی شروع می‌شود. اسیری بلژیکی به‌نام گیلس (Gilles) گیر می‌افتد. اما خودش را ایرانی معرفی می‌کند تا زنده بماند. اما چرا ایرانی؟‍! چون فرمانده این اردوگاه دنبال یک ایرانی می‌گردد. اصل داستان از جایی شروع می‌شود که او را به اتاق فرمانده می‌برند تا بفهمد تکلیفش چیست.

فرمانده می‌خواهد فارسی یاد بگیرد. او ایرانی‌ست. پس برای آموزش زبان فارسی به فرمانده‌ی اردوگاه، به اتاق او برده می‌شود. فرمانده‌ی اردوگاه یعنی کچ (Koch) یک نظامی آلمانی‌ست. او قصد دارد پس از پایان خدمتش به به ایران بیاید و در تهران یک رستوران افتتاح کند. به همین دلیل از زیر دستش می‌­خواهد یک زندانی فارسی‌زبان را به دفتر او بیاورد. فرمانده در ازای مقداری غذای بیشتر از مرد بلژیکی‌ می‌­خواهد به او زبان فارسی را آموزش دهد. جالب است بدانیم کچ عاشق آشپزی‌ست و معنی نامش در زبان آلمانی، آشپز است.

در مقابل گیلس خود را در شرایط سختی می‌یابد. او مجبور است زبانی را آموزش دهد که حتی کلمه‌ای از آن نمی‌داند. او به‌خوبی می‌داند تنها گزینه برای زنده ماندنش آموزش زبان فارسی به فرمانده‌ی اردوگاه است. پس تصمیم می‌گیرد،­ زبانی را اختراع کند و آن زبان را به جای فارسی به فرمانده آموزش دهد. با اختراع زبانی به جای فارسی گیلس با چالش جدیدی روبرو می‌شود. او ‌باید ابتدا تک‌تک کلماتی را که اختراع کرده، خود به خاطر بسپارد و بعد از اطمینان از این موضوع آن کلمات را به فرمانده آموزش دهد. او باید در زبانی که اختراع کرده یک پله جلوتر از زبان‌آموز نازی‌اش باشد تا فرمانده متوجه ساختگی بودن آن زبان نشود. گیلس برای شروع و ساده‌تر کردن موضوع  تصمیم می‌گیرد از لیست طولانی نام اسیران اردوگاه برای اختراع کلمات زبانی که می‌گوید فارسی‌ست کمک بگیرد.

تقابل اسیر و فرمانده

بیایید کمی از موضوع اصلی فیلم و هیجان‌های ناشی از آن فاصله بگیریم. حالا می‌توانیم به عمق ماجرا برویم و روی شخصیت‌ها تمرکز کنیم. بین شخصیت‌های اصلی فیلم در اتاق فرمانده تقابلی صورت می‌‌‌گیرد. از یک طرف فرماند را داریم که برای رسیدن به آرزوهایش می‌خواهد فارسی یاد بگیرد. او باامید و اشتیاق زیادی این کار را انجام می‌دهد. طرف دیگر اسیر بلژیکی را داریم. دیگر او رضا است و ایرانی! او شبانه‌روز تلاش می‌کند تا لغات جدید بسازد و آن‌ها را حفظ کند. او هم امید دارد. امیدوار است این ماجرا تمام شود و جان سالم به‌در ببرد.

موضوع جالب دیگری که در خلال موضوع اصلی پیش‌می‌­آید روش‌های رایج زبان‌آموزی‌ست. همه می‌دانیم که همواره زبان‌آموزی با جملات سوالی و ساده‌ای مثل نام شما چیست؟ چند سال داری؟  اهل کجا هستی؟ نام برادر بزرگت چیست؟ و از این دست سوالات شروع می‌شود. همین سوالات کلیشه‌ای باعث می‌شود گیلس چیزهای جالبی درباره فرمانده اردوگاه بفهمد.

فیلم درس‌های پارسی

یک فیلم اکشن ببینید: نقد و بررسی فیلم Nobody

این موضوع احساسات متضادی را در او ایجاد می‌کند. از طرفی خودش را به‌نوعی یک معلم می‌بیند که شاگردش به او اطمینان کرده است. از طرف دیگر اسیری‌ست که باید راهی برای نجات پیدا کند. او برای نجات جانش چقدر می‌تواند دروغ بگوید؟ تا کجا می‌تواند نقش بازی کند؟

یکی دیگر از موضوعات قابل تامل فیلم شخصیت کچ است. فیلم چندان اشاره‌ای به نقش او در سازوکار تشکیلات نازی‌ها نمی‌کند. این‌که چقدر به آن‌ها وفادار است و دست به چه کارهایی می‌زند را نمی‌دانیم. شاید تنها باری که فیلم به این موضوع  اشاره می‌کند صحنه‌‌ی مکالمه او با فرمانده‌اش است. در این صحنه فرمانده از آرزوی رفتن کوچ به ایران ابراز تعجب می‌کند. انگار کمی به وفاداری‌اش به نازی‌ها شک دارد.

چیز دیگری که درس‌های پارسی را جالب می‌کند پرداختن فیلم‌نامه به موضوعات جانبی‌ست. در صحنه‌هایی از فیلم کارگردان ما را با شایعاتی که در مورد اردوگاه‌های نازی‌ها به‌گوش می‌رسد، روبرو می‌کند.

زبانی بدون دستور زبان و دیگر مشکلات فیلم

فیلم درس های پارسی با تمام نقاط قوت‌­اش خالی از ایراد نیست. یکی از نقاط ضعفی که در فیلم مشهود است روش عجیب گیلس در آموزش زبان است. گیلس متفاوت از هر آموزگار دیگری فقط معنی کلمات را به کچ آموزش می‌دهد. هیچ‌وقت نمی‌بینیم که او دستور زبان به کچ یاد بدهد. اگر تا حالا سراغ یادگیری زبان دیگری رفته باشید احتمالا این موضوع کمی برایتان عجیب است. ایراد دیگر زبانی‌ست که خود گلیس به آن صحبت می‌کند. گیلس اهل منطقه‌ای هلندی زبان است. ولی او دائما به زبان فرانسوی بدون لهجه‌ی بلژیکی حرف می‌زند. در این فیلم اصلا هلندی حرف زدن او را نمی‌بینیم.

تماشاگر در فیلم درس‌های پارسی شاهد نقاط قوت بسیاری‌ست که او را با اضطراب­‌ها و ترس‌­های یک اسیر جنگی و خشونت آلمان­‌ها درگیر می‌­کند. ولی به‌طور قطع نمی‌توان تنها دلیل موفقیت این فیلم را داستان قوی و نفس‌گیر آن دانست. یکی از اصلی‌ترین دلایل قوت فیلم درس‌های پارسی حضور دو بازیگر خوب در دو نقش کلیدی آن است. نوول پرز بیسکایارت (Nahul Perez Biscayart) در نقش اسیر بلژیکی و لارس ادینگر (Lars Eidinger) در نقش فرمانده‌ اردوگاه به‌خوبی توانسته‌اند تقابل دو شخصیت اسیر و فرمانده را برای مخاطبین آشکار سازند.

از فیلم‌های لاتین جشنواره ساندنس 2021 بخوانید: ری‌ویو فیلم The Pink Cloud

نتیجه‌گیری

در پایان می‌توان گفت فیلم درس‌های پارسی اثری سرشار از فراز و نشیب، تعلیق و نگرانی‌ست. این فیلم همواره بیننده را در حالتی پر از اضطراب نگه می‌دارد. بیننده در تمام طول فیلم نگران افشای راز گیلس است. او می‌داند بازی پر التهابی که گیلس آن را شروع کرده، تا چه حد خطرناک است. بیننده در صحنه صحنه‌ فیلم شاهد فشار ذهنی وحشتناکی‌ست که از ترس افشای این راز بر فیلم حاکم است. درس‌های پارسی اثری خارج از کلیشه، جذاب و هیجان‌انگیز است. بیننده را به تماشای تلاش بی‌پایان جوانی بلژیکی برای زنده ماندن و توحش و در بعضی اوقات بلاهت فرمانده‌ نازی می‌نشاند.

 

منبع: WashingtonpostGuardian

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

لطفاً دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید
captcha