نقد فیلم دکتر اسلیپ: دنباله‌ای موفق از درخشش کوبریک

0
879
نقد فیلم دکتر اسلیپ

با نقد فیلم دکتر اسلیپ محصول سال 2019 اثری از مایک فلنگن خالق آثاری همچون ویجا: خاستگاه شیطان، پیش از آنکه بیدار شوم و سکوت در ویکی‌نقد همراه باشید. در این مقاله با نگاهی بر اقتباس‌ سینمایی کوبریک و رمان استفن کینگ از اثر هنری تحسین‌شده درخشش، به جذابیت‌ها و انتقادات وارد بر فیلم دکتر اسلیپ، اثر موفق و ارزشمند دیگری در ژانر ترس و وحشت می‌پردازیم.

اقتباسی وفادارانه به دو اثر ارزشمند و فاخر

زمانی‌که برای اولین بار اعلام شد که بنا هست اقتباسی سینمایی از رمان دکتر اسلیپ -دنباله رمان درخشش استفن کینگ– ساخته شود، مطمئن نبودیم نتیجه کار چه از آب در خواهد آمد. کینگ به شخصه از اقتباس استنلی کوبریک از رمانش متنفر و معتقد است کوبریک مضامین اصلی قصه او را حذف کرده تا بتواند به‌سختی کاراکترهایی که برایشان وقت گذاشته شده را ساخته و پرداخته کند. درنتیجه، یک ماجرای تمثیلی و استعاری اکران شد تا منتقدان و تاریخ‌دانان را سال‌ها جهت کشف معانی احتمالی آن به دردسر بیندازد.

نمایی از فیلم دکتر اسلیپ
نمایی از فیلم دکتر اسلیپ

اما، با وجود تفاوت‌های بارز، رمان و اقتباسش هر دو میراثی افسانه‌ای و متمایز از خود برجای گذاشتند. اکنون، با روی کار آمدن دکتر اسلیپ، دنباله کینگ بر رمان خودش، اگر نتوان ارجاعاتی نمادین به تصورات به نمایش گذاشته‌شده در فیلم کوبریک داشت، واقعاً جای تاسف دارد. خوشبختانه، کارگردان این فیلم، مایک فلنگن، تصمیم گرفت تا به هر دو منبع اقتباسی وفادار باشد. یعنی با ماجرایی سروکار داریم که روی دو پای خود ایستاده است. با پرداخت فیلمی چنین ارزشمند، مایکل فلنگن بار دیگر خود را به علاقمندان به دنیای فیلم و سریال در ژانر ترسناک ثابت کرد.

روایت کلی داستان دکتر اسلیپ

هشدار: از اینجا به بعد مقاله بخش‌هایی از داستان فیلم را اسپویل می‌کند.

دکتر اسلیپ روی کاراکتری تمرکز دارد که ما از حوادث ماجرای فیلم درخشش، کودکیش را به خاطر داریم. همان دنی تورنس (که اکنون ایوان مک‌‎گرگور نقش بزرگسالی‌اش را ایفا می‌کند). اکنون، سال‌ها بعد، کماکان رویدادها و حوادث دوران کودکی دست از سرش بر نمی‌دارند، اتفاقی که در آن پدرش توسط ارواح خبیث هتل اورلوک تسخیر شد و قصد داشت تا مادرش و وی را به قتل برساند. او برای اینکه بتواند بر این مشکل روحی غلبه کند، به الکل روی آورد، اما سال‌ها پس از آن، تصمیم می‌گیرد که دیگر بس است.

دنی (که همان دن صدایش می‌کنند) به یک شهر کوچک دورافتاده در حوالی نیو همپشایر می‌رود، در آنجا دوستان جدیدی پیدا می‌کند، که یکی از آن‌ها مردی است به نام بیلی فریمن (با بازی کلیف کرتیس). در ادامه او از طریق کمک به نگهبان مهمان‌خانه آن شهر کوچک، موفق می‌شود تا از قدرت درخششش جهت دلداری به افرادی که به زودی می‌میرند، کمک کند (به همین خاطر هم هست که لقب دکتر اسلیپ را به او می‌دهند).

نمایی از فیلم دکتر اسلیپ
نمایی از فیلم دکتر اسلیپ

اگرچه به زودی، یک درگیری و مناقشه خودش را در قالب گروهی به نام ترو نات (معنای لفظی آن گره واقعی است) نشان می‌دهد. رهبر این گروه رز کلاه‌به‌سر (با بازی ربکا فرگوسن) می‌باشد، گروهی که اطراف کشور را به دنبال کودکانی که قدرت درخشش دارند، می‌گردند و به آن‌ها انرژی می‌گویند. آن‌ها متوجه شده‌اند اگر کودکانی که این توانایی را دارند، شکنجه داده و آن‌ها را بکشند، ماده‌ای به نام ترو نات را ایجاد خواهند کرد. با خوردن این ماده، زندگی طولانی‌تری پیدا می‌کنند. ترو نات در سفرهای‌شان، با دختری عجیب‌وغریب به نام آبرا استون آشنا می‌شوند که چنین قدرتی دارد (با بازی تحسین‌شده کایلی کوران) و سهواً با آن‌ها برخورد پیدا می‌کند. ناگهان در میان درگیری‌شان، دن تلاش می‌کند تا آبرا را از سرنوشت ترسناکش نجات دهد.  

جذابیت‌های ارزشمند اثر فلنگن

نحوه روایت ماجرای دکتر اسلیپ واقعاً هوشمندانه است و اقتباسی درجه یک و بی‌نظیر فلنگن از رمان کینگ شکل گرفته است. این فیلم صرفاً به این خاطر ساخته نشده که بار دیگر کاراکترهایی که می‌شناختیم را دور هم جمع کند و حرف زیادی برای گفتن نداشته باشد، به مانند فیلم دانتون ابی. بلکه جایگاه واقعی دنی در این فیلم پدیدار می‌شود و زندگی‌اش به زندگی آبرای جوان گره می‌خورد. همچنین فلنگن از المان‌های دوست‌داشتنی اقتباس کوبریک هم بهره‌مند شده و در بین‌شان می‌توان به فیلمبرداری از نمای بالای ماشین به سوی هتل اشاره کرد. همچنین، استفاده از صدای ضربان قلب برای به تصویر کشیدن وحشت و ترس غالب بر فیلم. در تماشای فیلم، به مرور وارد یک مناقشه عجیب‌وغریب می‌شوید، دنیایی با موجوداتی که آرام آرام از سایه‌ها بیرون می‌زنند.

رز کلاه‌به‌سر در دکتر اسلیپ
رز کلاه‌به‌سر در دکتر اسلیپ

منظور از آن موجودات همان اعضای گروه ترو نات است. نیرویی تاریک و شوم از دل طبیعت، هیولاهای خون‌آشام‌واری که در کالبد انسان، نمایانگر چیزهای شیطانی هستند. رز کلاه‌به‌سر به شدت وحشتناک بوده و ربکا فرگوسن در این امر نقش خود را به خوبی ایفا کرده است.

نکات بسیار ارزشمند دیگری نیز هست که می‌توان به آن اشاره کرد، از جمله صحنه‌ای درخشان و غیرمنتظره که در آن رز کلاه‌به‌سر با بازی فرگوسن، برای پیدا کردن آبرای قدرتمند پا به حومه شهر می‌گذارد، و در اینجا با یک سبک فیلم‌برداری از بالای بی‌نظیر روبرو خواهیم شد. ترکیبی از کار با دوربین و جلوه‌های ویژه که هرگز در دوران کوبریک امکان‌پذیر نبوده اما فلنگن با بهره‌مندی از فناوری روز دنیا آن را در قالب یک کار خارق‌العاده به تصویر کشیده است.

پایان‌بندی نه‌چندان گیرا و باب میل بیننده

اگرچه این فیلم بسیار خوش‌ساخت و اغواکننده ظاهر شده، اما اشکالاتی هم دارد. در این فیلم با سه روایت داستانی متمایز روبرو هستیم: یکی مربوط به دن تورنس، دیگری گروه ترو نات و در نهایت هم آبرا استون. باید به شکل و شیوه‌ای مناسب این کاراکترها گرد هم جمع شوند. در اینجاست که فیلم با شتابزدگی روبرو می‌شود. کاراکترها طوری به هم می‌رسند که خیلی طبیعی به نظر نمی‌رسد و در اینجاست که سرعت فیلم فوق‌العاده زیاد می‌شود و ما را به سوی جمع‌بندی قصه هدایت می‌کند.

نقد فیلم دکتر اسلیپ
نمایی از فیلم دکتر اسلیپ

پایان‌بندی اثربخش و جذابی از دکتر اسلیپ را شاهد نخواهیم بود. بدون اینکه بخواهم در مورد پایان قصه چیزی را اسپویل کنم، نتوانست خیلی سروته قصه را جمع و جور کند. اما در به هم پیوستن رمان کینگ و اقتباس کوبریک بسیار موفق عمل کرده است. تماشای فیلم دکتر اسلیپ، برایتان تصویرپردازی‌های نسخه کوبریک را زنده خواهید کرد، با بازسازی صحنه‌هایی استثنایی و بسیاری از هواداران عاشق چنین چیزهایی هستند.

دو کار قبلی پایان‌بندی‌های بسیار متفاوتی از هم داشتند و دکتر اسلیپ قصد داشت هر دو را به شکلی معنادار با هم پیوند دهد. در انجام این کار، جلب رضایت بازدیدکنندگان از قصه‌ای که مشغول تماشایش هستند را کاملاً فراموش کرد. کاراکترهای جدید و داستان ارائه‌شده به حاشیه رانده شد و خروجی نه چندان جالبی را ارائه کرد. شاید بتوان گفت در پایان، فلنگن در ظرفش بیش از حدِ توانش غذا کشیده بود.

نتیجه‌گیری

شاید دکتر اسلیپ یک جمع‌بندی رضایت‌بخش برای نسخه‌های کتاب و فیلم درخشش نبوده باشد، اما با این حال، فیلمی است بسیار سرگرم‌کننده. همانطور که پیشتر هم به آن اشاره کردم، فلنگن در کنار هم قرار دادن این دو اثر بار سنگینی روی دوشش قرار داشته است. ختم کلام اینکه، اثر پیش رو، بسیار ارزشمند و فاخر ساخته شده و حتماً تماشایش را به شما علاقمندان به سینمای کوبریک و دنیای رازآلود و وحشتناک کینگ پیشنهاد می‌کنم.

به قلم دیوید فونتانا از وبسایت فیلم‌اینکوئری

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

لطفاً دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید
captcha